Najlepsza karma dla małych ssaków – z doświadczenia technika weterynarii

Najczęściej słyszałam to pytanie w gabinetach i sklepach zoologicznych: „Jaka karma jest najlepsza dla królika?”, „Czy droższa znaczy lepsza?”, „Mój królik je kolorowe dropsy i nic mu nie jest, więc wszystko w porządku?”

Spokojnie. Nie patrzmy na ładne opakowanie ani na cenę. Każde z tych małych zwierząt ma inny brzuch, inne jelita i inne słabe punkty. Karma musi pasować do ich układu pokarmowego, nie do naszego oka.

Królik – jego jelita rządzą wszystkim.

Z własnego doświadczenia wiem jedno: u królika wszystko kręci się wokół jelit. To zajęczak, nie gryzoń, w naturze jadł głównie trawy, liście i zioła. Jego organizm jest przystosowany do ciągłego jedzenia włókna.

Co musisz wiedzieć:

• Królik nie potrafi wymiotować:  jeśli coś stanie w żołądku, nie ma odwrotu.
• Nie wytwarza gazów: więc wzdęcia są dla niego groźne.
• Ma ogromne jelito ślepe: tam odbywa się fermentacja włókna.
• Produkuje cekotrofy i zjada je ponownie, żeby odzyskać witaminy i aminokwasy.
• Stres potrafi zatrzymać jelita i wywołać zastój.

Bez siana nie ma zdrowego królika. Siano powinno być dostępne cały czas  napędza jelita, ściera zęby i utrzymuje mikroflorę w ryzach. Więcej o sianie przeczytasz w artykule” ,,Siano – najważniejszy element diety królików, szynszyli, koszatniczek i innych małych roślinożerców?”.

Granulat jest tylko dodatkiem. Dobry granulat jest jednolity, bez kolorowych kawałków, zbóż, melasy czy miodu. Kolorowe mieszanki przyciągają nasze oko, ale królik wybierze słodkie kąski, a siano zostawi. Efekt? Zaczynają się problemy z jelitami.

Sprawdzone karmy dla królika:

• Versele-Laga Complete lub Nature
• Beaphar Care+
• Brit Animals

 

Jak naprawdę działa układ pokarmowy małych roślinożerców

Żeby zrozumieć, dlaczego słodkie i kolorowe karmy szkodzą, trzeba znać fizjologię jelit. Droga pokarmu wygląda tak:

Jama ustna → przełyk → żołądek → jelito cienkie → jelito ślepe → okrężnica → odbyt

1. Jama ustna – zęby rosną całe życie i ścierają się tylko przy długim żuciu włókna. Siano = długie żucie + ruchy boczne żuchwy. Kolorowe granulki = szybkie połknięcie → mniej żucia → przerosty zębów → ból → mniej jedzenia → jelita zwalniają.
2. Przełyk to transport pokarmu do żołądka dzięki perystaltyce. Tu nie ma trawienia chemicznego.
3. Żołądek jest jednokomorowy, bardzo kwaśny, ze silnym zwieraczem wpustu. Zwierzę nie może wymiotować. Jeśli coś zacznie fermentować lub pojawi się gaz → bolesne rozdęcie i zastój jelit.
4. Jelito cienkie i jego zadanie to  wchłanianie cukrów, białek, tłuszczy. Nadmiar melasy, owoców lub kolorowych ekstrudatów → nagły wzrost glukozy → zaburzenie treści, która trafia do jelita ślepego.
5. Jelito ślepe (cecum) to gigantyczna komora fermentacyjna. Bakterie rozkładają celulozę, produkują krótkie kwasy tłuszczowe (główne źródło energii) i witaminy B i K. Działa prawidłowo tylko przy dużym włóknie, minimalnym cukrze i stałym dopływie treści pokarmowej. Nadmiar cukru lub skrobi → namnażanie złych bakterii → dysbioza → biegunka, wzdęcia, brak apetytu.
6. Cekotrofy są to miękkie odchody bogate w witaminy i aminokwasy, które królik i kawia zjadają bezpośrednio z odbytu. Zbyt kaloryczna dieta → cekotrofy zbyt miękkie → zwierzę ich nie zjada → niedobory i stany zapalne skóry.

Kawia domowa – jaka karma dla świnki morskiej

Podobnie jak królik, ale nie produkuje witaminy C. Jej brak powoduje bóle stawów, osłabienie i problemy naczyniowe.

Podstawa:

• Siano 24/7
• Świeże warzywa bogate w witaminę C (papryka, pietruszka)
• Jednolity pellet 
  
  

Sprawdzone karmy dla świnki morskiej:

• Versele-Laga Complete Cavia
• Beaphar Care+ Guinea Pig
• Brit
• Animals Guinea Pig

Nie wolno: kolorowych mieszanek i wszystkiego ze słodzikami.

Jaka karma dla szynszyli

Szynszyle pochodzą z suchych terenów Andów. Nadmiar tłuszczu i cukru → problemy z wątrobą, wolniejsze jelita, wzdęcia.

Dieta: 80–90% siano, niewielka ilość pelletu, bez orzechów, suszonych owoców i kolorowych smaczków.

Sprawdzone karmy dla szynszyli:

• Versele-Laga Chinchilla Complete
• Beaphar Care+ Chinchilla
• Bunny Nature Chinchilla Dream

 

Jaka karma dla koszatniczki – cukier to poważne zagrożenie

Nadmiar cukru → insulinooporność, cukrzyca typu 2, stłuszczenie wątroby i zaburzenia trawienia. Organizm koszatniczki nie metabolizuje cukrów prostych prawidłowo.

Podstawa: siano, suszone zioła, pellet bez cukru

 

Jaka karma dla chomika

Chomik Syryjski: białko 1–2 razy w tygodniu. Karłowate tutaj ostrożnie z cukrem.

Bezpieczne dodatki dla chomika:

• suszone mączniki,
• świerszcze,
• gotowane jajko,
• odrobina kurczaka.

Sprawdzone karmy dla chomika:

• Versele-Laga Hamster Complete
• Beaphar Care+ Hamster

 

Jaka karma dla szczura i myszy

Szczur: łatwo tyje, nadmiar białka → nerki, tłuszcz → wątroba.
Myszy: szybki metabolizm, potrzebują stałego dostępu do świeżej karmy i siana.

Sprawdzone karmy dla szczura i myszy:

• Versele-Laga Rat Complete,
• Beaphar Care+ Rat;
• Versele-Laga Mouse Complete,
• Bunny Nature Mouse Dream

Dlaczego dobra i odpowiednia dieta, jest tak ważna?

Małe zwierzęta mają szybki metabolizm. Kilka godzin bez jedzenia u królika lub kawii → spadek perystaltyki, odwodnienie, zmiana w mikrobiocie jelitowej, ból i apatia.

Najważniejsze:
Układ pokarmowy tych zwierząt jest zaprojektowany do siana i włókna, nie do kolorowych dropsów, miodu, melasy ani słodkich mieszanek.

Jeśli dieta nie wspiera fizjologii jelit, prędzej czy później pojawi się problem. A wtedy rachunek w gabinecie weterynaryjnym szybko pokazuje, że tania karma wcale nie była oszczędnością.

Przygotowała
Alicja Michalska
Technik Weterynarii .